ഇരുളിൽ മായാത്ത ശബ്ദം: 'ദി വോയ്സ് ഓഫ് ഹിന്ദ് റജബ്' മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയവും പ്രതിരോധവും
സിനിമ: ദി വോയ്സ് ഓഫ് ഹിന്ദ് റജബ് (2025)
സംവിധാനം: കൗതർ ബെൻ ഹനിയ (Kaouther Ben Hania)
കല വെറുമൊരു സാംസ്കാരിക വിനിമയമോ വിനോദോപാധിയോ മാത്രമല്ലാതാവുകയും, അതൊരു രാഷ്ട്രീയ പ്രതിരോധമായി മാറുകയും ചെയ്യേണ്ട അനിവാര്യമായ ഒരു കാലത്താണ് നാം ജീവിക്കുന്നത്. മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ സകല അതിരുകളും ലംഘിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഭൂമികയിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, കലയെ അത്തരമൊരു നൈതിക ഇടപെടലാക്കി മാറ്റുകയാണ് ടുണീഷ്യൻ സംവിധായിക കൗതർ ബെൻ ഹനിയ തന്റെ പുതിയ ചിത്രമായ 'ദി വോയ്സ് ഓഫ് ഹിന്ദ് റജബ്' (2025) എന്ന ഡോക്യു-ഡ്രാമയിലൂടെ. സയണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടവും സാമ്രാജ്യത്വ ശക്തികളും ചേർന്ന് ഫലസ്തീൻ ജനതയ്ക്ക് മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്ന വംശീയ ഉന്മൂലനത്തിന്റെ (Ethnic Cleansing) ഭയാനകമായ നേർക്കാഴ്ചകൾ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ ഒരു തീരാചോദ്യമായി ഈ ചിത്രം അവശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ആധുനിക ലോകം കെട്ടിപ്പടുത്ത മനുഷ്യാവകാശ നിയമങ്ങളുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥകളുടെയും പൊള്ളത്തരങ്ങളെ, ചോരവാർന്നൊലിക്കുന്ന കാറിലിരുന്ന് വിതുമ്പിയ ആറുവയസ്സുകാരിയുടെ നിസ്സഹായമായ ശബ്ദത്തിലൂടെ ഈ ചിത്രം പൊളിച്ചെഴുതുകയാണ്.
രക്തമുറയുന്ന ഓർമ്മകളുടെ ദൃശ്യാവിഷ്കാരം
2024 ജനുവരി 29. വടക്കൻ ഗാസയിലെ ടെൽ അൽ-ഹവ (Tel al-Hawa) പ്രദേശം. അധിനിവേശ ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തിന്റെ ടാങ്കുകൾക്ക് മുന്നിൽ കുടുങ്ങിപ്പോയ ഒരു കാർ. ആ കാറിൽ തന്റെ അമ്മാവനും അമ്മായിക്കും കസിൻസിനുമൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്ന ഹിന്ദ് റജബ് എന്ന ആറുവയസ്സുകാരി. ഇരച്ചെത്തിയ വെടിയുണ്ടകൾക്കിടയിൽ വാഹനത്തിലുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാവരും കൊല്ലപ്പെടുകയും അവൾ മാത്രം ആ ശവദേഹങ്ങൾക്കിടയിൽ ജീവനോടെ അവശേഷിക്കുകയും ചെയ്ത ആ ഭയാനകമായ നിമിഷത്തിൽ നിന്നാണ് സിനിമ ആരംഭിക്കുന്നത്. ഫലസ്തീൻ റെഡ് ക്രസന്റ് സൊസൈറ്റിയുടെ (PRCS) എമർജൻസി കോൾ സെന്ററിലേക്ക് അവൾ ചെയ്യുന്ന ഫോൺ കോളുകളിലൂടെയാണ് 89 മിനിറ്റ് ദൈർഘ്യമുള്ള ഈ ചിത്രം അതിന്റെ ഇതിവൃത്തം വികസിപ്പിക്കുന്നത്.
കോൾ സെന്ററിന്റെ മറുതലയ്ക്കൽ നിസ്സഹായരായി വിറങ്ങലിച്ച് ഇരിക്കുന്ന റെഡ് ക്രസന്റ് പ്രവർത്തകരുടെ ആത്മസംഘർഷങ്ങളും, മരണത്തിന്റെ വക്കിൽ നിൽക്കുന്ന ആ പിഞ്ചുകുഞ്ഞിനെ എങ്ങനെയെങ്കിലും രക്ഷപ്പെടുത്താൻ അവർ നടത്തുന്ന പരക്കംപാച്ചിലുകളും സംവിധായിക അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടെ വരച്ചുകാട്ടുന്നു. കാറിനുള്ളിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ മൃതദേഹങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇരുന്ന്, "എനിക്ക് ഭയമാകുന്നു, നിങ്ങളെന്നെ കൊണ്ടുപോകാൻ വരുമോ?" എന്ന് ഹിന്ദ് റജബ് കരഞ്ഞു ചോദിക്കുന്ന ശബ്ദം യഥാർത്ഥ റെക്കോർഡിങ്ങിൽ നിന്ന് തന്നെയാണ് സിനിമയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. യാഥാർത്ഥ്യവും കലയും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പുകൾ മായ്ക്കുന്ന ഈ ആവിഷ്കാര ശൈലി (Cinéma vérité) പ്രേക്ഷകനിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന നടുക്കവും ശ്വാസംമുട്ടലും വളരെ വലുതാണ്.
സാമ്രാജ്യത്വ ഭീകരതയും ആഗോള നിസ്സംഗതയും
ഹിന്ദ് റജബ് എന്ന വ്യക്തിയുടെ ദുരന്തം കേവലം ഒറ്റപ്പെട്ട ഒന്നല്ല; മറിച്ച് ഗാസയിലെ ഓരോ ഫലസ്തീൻ ബാല്യവും ദിനംപ്രതി നേരിടുന്ന ഘടനാപരമായ അക്രമത്തിന്റെ (Structural Violence) ജീവിക്കുന്ന പ്രതീകമാണത്. കോൾ സെന്ററിൽ നിന്ന് ആ കുരുന്നിനെ രക്ഷിക്കാനായി പുറപ്പെട്ട യൂസഫ് സെയ്നോ, അഹമ്മദ് അൽ-മദൂൻ എന്നീ രണ്ട് ആംബുലൻസ് ഡ്രൈവർമാരും പിന്നീട് ഇസ്രായേൽ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെടുന്നിടത്താണ് സാമ്രാജ്യത്വ ഭീകരത അതിന്റെ സകല മൃഗീയതയും പുറത്തെടുക്കുന്നത്. യുദ്ധമുഖത്ത് രക്ഷാപ്രവർത്തകർക്ക് ലഭിക്കേണ്ട ജനീവ കൺവെൻഷൻ പരിരക്ഷകൾ പോലും ഗാസയിൽ എങ്ങനെയാണ് നഗ്നമായി ലംഘിക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന് ചിത്രം സംശയലേശമന്യേ തുറന്നുകാട്ടുന്നു.
മുസ്ലിം സമൂഹങ്ങൾ നേരിടുന്ന അരികുവൽക്കരണത്തെയും ഭരണകൂട ഭീകരതയെയും കുറിച്ച് ഗൗരവകരമായ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ നടക്കുന്ന പുതിയ കാലത്ത്, ഈ ചിത്രം കേവലമൊരു ദൃശ്യാനുഭവം എന്നതിലുപരി ഒരു അക്കാദമിക-രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രരേഖ കൂടിയാണ്. ജീർണ്ണിച്ച പാശ്ചാത്യൻ മാനവികതാ വാദങ്ങളുടെ (Western Humanism) ഇരട്ടത്താപ്പുകളെ വലിച്ചുകീറാൻ സംവിധായിക നടത്തുന്ന ധീരമായ ശ്രമങ്ങൾ എടുത്തു പറയേണ്ടതാണ്. ഇസ്രായേലി ടാങ്കുകളുടെ ഇരമ്പലിനും വെടിയൊച്ചകൾക്കുമിടയിൽ ശ്വാസംമുട്ടുന്ന ഹിന്ദിന്റെ ശബ്ദം ചെന്നുവീഴുന്നത്, ആഗോള മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളുടെ ബധിരകർണ്ണങ്ങളിലേക്കാണ്. കേവലം എട്ടു മിനിറ്റ് മാത്രം ദൂരമുള്ള ആ കാറിലേക്ക് ഒരു ആംബുലൻസ് എത്തിക്കാൻ, ലോകത്തെ സകല സമാധാന സംവിധാനങ്ങളും നോക്കുകുത്തികളായി പരാജയപ്പെട്ടതിന്റെ ചരിത്രസാക്ഷ്യം കൂടിയാണിത്.
പ്രതിരോധത്തിന്റെ ദൃശ്യഭാഷ
സജ കിലാനി, മൊതാസ് മൽഹീസ്, അമേർ ഹ്ലേഹെൽ എന്നീ മികച്ച ഫലസ്തീനിയൻ അഭിനേതാക്കൾ കോൾ സെന്റർ ജീവനക്കാരായി സ്ക്രീനിൽ പകർന്നാടുമ്പോൾ, പ്രേക്ഷകരും അവരുടെ നിസ്സഹായതയുടെയും വേദനയുടെയും ഭാഗമായി മാറുകയാണ്. ഡോക്യുമെന്ററിയുടെയും ഫിക്ഷന്റെയും ഇടയിലുള്ള നേർരേഖയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച്, സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തെ അങ്ങേയറ്റം മനുഷ്യപക്ഷത്തുനിന്നും (Humane approach) വൈകാരികവുമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ സംവിധായികയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. വെനീസ് ചലച്ചിത്രമേളയിലും മറ്റും ചിത്രം നേടിയ വലിയ അംഗീകാരങ്ങൾ, അടിച്ചമർത്തപ്പെടുന്ന ഫലസ്തീൻ ജനതയുടെ പ്രതിരോധത്തിന്റെ ശബ്ദം ലോകം കേൾക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു എന്നതിന്റെ സൂചന കൂടിയാണ്.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഈ സിനിമ കേവലമൊരു ദുരന്തത്തിന്റെ കാഴ്ചയല്ല. മനുഷ്യത്വം മരവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഓരോ മനുഷ്യനും പല തലങ്ങളിൽ വായിക്കേണ്ട, അധിനിവേശ വിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അതിശക്തമായ ഒരു രൂപകമാണത്. അനീതിക്കെതിരെയുള്ള ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രതിരോധമായി, ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ രക്തം പുരണ്ട ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായി ഹിന്ദ് റജബിന്റെ ശബ്ദം ഈ സിനിമയിലൂടെ എക്കാലവും മുഴങ്ങിക്കേൾക്കും. ഈ സിനിമ അവസാനിക്കുന്നത് സ്ക്രീനിൽ ഇരുൾ വീഴുമ്പോഴല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ ഓരോരുത്തരുടെയും ഉള്ളിൽ നീതിക്കുവേണ്ടിയുള്ള ഒരു കനൽ ആളിക്കത്തുമ്പോഴാണ്.
അവലംബം:
- Palestine Red Crescent Society (PRCS) Official Reports on the Hind Rajab Incident (Jan-Feb 2024).
- Geneva Conventions (1949). Protection of Civilian Persons in Time of War.
- Kaouther Ben Hania’s Impossible Cinema
Log in to like this article.
Categories
- culture 0
- philosophy 0
- politics 0
- Current Affairs 0
- religion 0