ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിം ജാതി സങ്കൽപവും സാമൂഹിക ശ്രേണീകരണവും

ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിംകൾക്കിടയിലെ ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ വികാസം കേവലം തദ്ദേശീയമായ ഹിന്ദു സ്വാധീനം കൊണ്ട് മാത്രം ഉണ്ടായതല്ല. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മുസ്ലിംകൾ പേർഷ്യ കീഴടക്കിയപ്പോൾ മുതൽ തന്നെ ജാതിസമാനമായ ശ്രേണീകരണം ഇസ്ലാമിക സമൂഹത്തിലേക്ക് കടന്നുകൂടിയിട്ടുണ്ട്. പേർഷ്യയിലെ പുരാതന സാസാനിയൻ (Sasanian) ഭരണകൂടത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന വർഗ്ഗവിഭജനം മുസ്ലിം അധിനിവേശത്തിന് ശേഷവും അവിടെ തുടരുകയാണുണ്ടായത്. പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ നിസാമുൽ മുൽക്കിന്റെ സിയാസത്‌നാമ (Siyasatnama), പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ നാസിറുദ്ദീൻ തൂസിയുടെ അഖ്ലാഖ്-ഇ നാസിരി (Akhlaq-i Nasiri), പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ജാം-ഇ-മുഫീദി (Jam-i-Mufidi) എന്നീ പേർഷ്യൻ കൃതികളിൽ ഇത്തരം വംശീയവും സാമൂഹികവുമായ ശ്രേണീകരണത്തിന്റെ തെളിവുകൾ കാണാം. പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇന്ത്യയിലേക്ക് വന്ന മുസ്ലിം ആക്രമണകാരികൾ ഇതിനകം തന്നെ ഈ വംശീയ വിഭജനങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടവരായിരുന്നു. ലൂയിസ് ഡുമോണ്ട് (Louis Dumont) വിലയിരുത്തുന്നത് ഇസ്ലാമിക ഭരണാധികാരികൾ തദ്ദേശീയമായ ഹിന്ദു ജാതി വ്യവസ്ഥയെ മനഃപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ്. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ദില്ലി സുൽത്താനേറ്റിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തത്വചിന്തകനായിരുന്ന സിയാഉദ്ദീൻ ബറാനി (Ziauddin Barani) തന്റെ ഫത്വകളിൽ ശക്തമായ ജാതി ചിന്തകൾ പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രവാചക പരമ്പര അവകാശപ്പെടുന്ന അഷ്‌റഫുകൾക്ക് താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരായ അജ്ലഫുകളേക്കാൾ ഉയർന്ന പദവി നൽകണമെന്നും, ശരീഅത്ത് നിയമങ്ങളേക്കാൾ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഇത്തരം വിഭജനങ്ങൾ നിലനിർത്താൻ സുൽത്താൻമാർ സംസ്ഥാന നിയമങ്ങൾ (സവാബി - Zawabi) നിർമ്മിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ശുപാർശ ചെയ്തു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ശൈഖ് അബ്ദുൽ ഹഖ് മുഹദ്ദിസ് ദെഹ്ലവി (Shaikh Abdul Haq Muhaddis Dehlawi) പോലുള്ള ഉലമാക്കളും സൂഫികളും ഈ ജാതി ചിന്തകൾക്കെതിരെ കടുത്ത പോരാട്ടം നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് പിന്നീട് വലിയ അളവിലുള്ള മതപരിവർത്തനങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കിയത്. എന്നാൽ, പിന്നീട് വന്ന മുഗൾ ഭരണാധികാരികൾ ഈ വിവേചനങ്ങൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയാണുണ്ടായത്.

          ഇസ്‌ലാം സമത്വത്തിനും മനുഷ്യസാഹോദര്യത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന മതമാണെങ്കിലും, ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ സാമൂഹിക ചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ജാതിസമാനമായ ശ്രേണിവ്യവസ്ഥകൾ നിലനിന്നിരുന്നുവെന്ന് കാണാം. പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യ, പാകിസ്ഥാൻ, ബംഗ്ലാദേശ് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെ മുസ്ലിം സമൂഹങ്ങളിൽ വംശീയ ഉത്ഭവം, തൊഴിൽ പശ്ചാത്തലം, സാമൂഹിക പദവി എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിഭജനങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ സാമൂഹിക ശ്രേണിവ്യവസ്ഥയെ പൊതുവേ അഷ്‌റഫ് (Ashraf), അജ്ലഫ് (Ajlaf), അർസൽ (Arzal) എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ഈ വിഭാഗീകരണം ഇസ്‌ലാമിക മതശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല; മറിച്ച് ദക്ഷിണേഷ്യൻ സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ രൂപപ്പെട്ട ഒരു ചരിത്ര-സാമൂഹിക പ്രതിഭാസമാണ്. മുസ്ലിം ഭരണകാലത്തും കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിലും തയ്യാറാക്കപ്പെട്ട നിരവധി രേഖകളിൽ ഈ വിഭജനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. 1862-ൽ മാസ്റ്റർ പ്യാരേ ലാൽ സമാഹരിച്ച റസൂം-ഇ ഹിന്ദ് (Rasum-i Hind) പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങൾ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിലെ വിവിധ വംശീയ വിഭാഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്ന പ്രധാന ചരിത്രസ്രോതസ്സുകളാണ്.

മുസ്ലിം സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സാമൂഹിക പദവി അഷ്‌റഫ് വിഭാഗത്തിനാണ് നൽകപ്പെട്ടിരുന്നത്. “അഷ്‌റഫ്” എന്ന പദം അറബി ഭാഷയിലെ “ശരീഫ്” എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. അതിന്റെ അർഥം “കുലീനർ” അല്ലെങ്കിൽ “ഉന്നതർ” എന്നതാണ്. അറബ്, പേർഷ്യൻ, തുർക്കി, അഫ്ഗാൻ, മധ്യേഷ്യൻ തുടങ്ങിയ വിദേശ വംശപരമ്പരകളിൽ നിന്നുള്ളവരാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന മുസ്ലിംകളാണ് ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ, ഇന്ത്യയിലെ ഉയർന്ന ജാതി ഹിന്ദു കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്ത ചില വിഭാഗങ്ങളും അഷ്‌റഫിന്റെ ഭാഗമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെട്ടത്. സയ്യിദ്, ഷെയ്ഖ്, മുഗൾ, പഠാൻ എന്നിവരാണ് അഷ്‌റഫ് വിഭാഗത്തിലെ പ്രധാന ഉപവിഭാഗങ്ങൾ. ഇതിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥാനമാണ് സയ്യിദ് വിഭാഗത്തിനുള്ളത്. പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബിയുടെ പുത്രിയായ ഫാത്തിമ ബീവിയുടെയും വംശപരമ്പരയിൽ നിന്നുള്ളവരാണെന്ന് സയ്യിദുകൾ അവകാശപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ മതപരമായും സാമൂഹികമായും അവർക്ക് പ്രത്യേക ബഹുമതി ലഭിച്ചിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസം, ഭരണകൂടം, മതനേതൃത്വം, ഭൂവുടമസ്ഥത തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ അഷ്‌റഫ് വിഭാഗത്തിന്റെ സ്വാധീനം ചരിത്രപരമായി ശക്തമായിരുന്നു. അജ്ലഫ് വിഭാഗം പ്രധാനമായും തദ്ദേശീയമായി ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്ത ഇടത്തരം, പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. “അജ്ലഫ്” എന്ന പദം സാമൂഹികമായി താഴ്ന്ന പദവിയുള്ളവരെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പരമ്പരാഗത കൈത്തൊഴിലുകളിലും വ്യാപാര പ്രവർത്തനങ്ങളിലുമായിരുന്നു ഇവരുടെ പ്രധാന പങ്കാളിത്തം. ജുലാഹ (നെയ്ത്തുകാർ), ഖുറേഷി (കശാപ്പുകാർ), തെയ്ലി (എണ്ണയാട്ടുകാർ), മനിഹാർ (വളനിർമാതാക്കൾ) തുടങ്ങിയ സമുദായങ്ങൾ അജ്ലഫ് വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവർ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ജീവിതത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, സാമൂഹിക പദവിയുടെ കാര്യത്തിൽ അഷ്‌റഫ് വിഭാഗത്തിന് താഴെയായിരുന്നു അവരുടെ സ്ഥാനം. വിവാഹബന്ധങ്ങളിലും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളിലും പലപ്പോഴും അഷ്‌റഫ് വിഭാഗം ഇവരിൽ നിന്ന് അകലം പാലിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്രരേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ദക്ഷിണേഷ്യൻ മുസ്ലിം സാമൂഹിക ഘടനയിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന വിഭാഗമാണ് അർസൽ. പരമ്പരാഗതമായി ഹിന്ദു സമൂഹത്തിലെ ദളിത്, അയിത്ത വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തവരാണ് ഇവർ. “അർസൽ” എന്ന പദം തന്നെ സാമൂഹികമായി ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിലയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. ഹലാൽഖോർ (ശുചീകരണ തൊഴിലാളികൾ), ധോബി (അലക്കുകാർ), ഷെയ്ഖ് മെഹ്തർ (തൂപ്പുകാർ), ഖലന്ദർ (പരമ്പരാഗത ഭിക്ഷാടകർ) തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇസ്‌ലാം സമത്വം പഠിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യത്തിൽ അർസൽ വിഭാഗം പല പ്രദേശങ്ങളിലും വിവേചനവും ഒറ്റപ്പെടുത്തലും നേരിട്ടിരുന്നു. ചിലയിടങ്ങളിൽ പ്രത്യേക പള്ളികൾ, പ്രത്യേക ശ്മശാനങ്ങൾ, വിവാഹ നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയും നിലനിന്നിരുന്നു. ഇതുമൂലം അർസൽ വിഭാഗം സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹികമായും വലിയ വെല്ലുവിളികൾ അഭിമുഖീകരിച്ചു. അജ്ലഫ്, അർസൽ വിഭാഗങ്ങളെ പൊതുവേ “പസ്മാന്ദ മുസ്ലിംകൾ” (Pasmanda Muslims) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. “പസ്മാന്ദ” എന്ന ഉർദു പദത്തിന്റെ അർഥം “പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവർ” എന്നതാണ്. ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിം ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 80 മുതൽ 85 ശതമാനം വരെ പസ്മാന്ദ വിഭാഗങ്ങളിലാണെന്നാണ് വിവിധ പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. സാമൂഹിക നീതിയും രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധാനവും ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ പസ്മാന്ദ പ്രസ്ഥാനം ശക്തിപ്രാപിച്ചു. മുസ്ലിം സമൂഹത്തിനുള്ളിലെ അസമത്വങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയും വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളിത്തം എന്നിവയിൽ തുല്യാവകാശം ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

ഹിന്ദു സമൂഹത്തിൽ കാണുന്ന 'സംസ്കൃതവൽക്കരണം' (Sanskritization) പോലെ മുസ്ലിം പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ കാണപ്പെടുന്ന പ്രക്രിയയാണ് 'അഷ്‌റഫ്‌വൽക്കരണം' (Ashrafization/Sharifization). തങ്ങളുടെ താഴ്ന്ന പദവി മറികടക്കാൻ വേണ്ടി പിന്നാക്ക മുസ്ലിംകൾ ഉയർന്ന ജാതിപ്പേരുകൾ സ്വീകരിക്കുകയും വ്യാജമായ വിദേശ പരമ്പരകൾ അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയാണിത്. കൂടാതെ, പരമ്പരാഗത ജാതി സ്വത്വത്തെ (Zat) പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് പകരം 'അൻജുമൻ' (Anjuman) അഥവാ 'ജമാഅത്ത്' (Jama'at) പോലുള്ള ജാതി അസോസിയേഷനുകൾ രൂപീകരിച്ച് തങ്ങളുടെ താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും ഇവർ ശ്രമിക്കുന്നു. മുസ്ലിം സമൂഹങ്ങളിലെ ജാതിയെക്കുറിച്ച് ഗൗസ് അൻസാരി (1960), ജി.എസ്. ഘുര്യെ (G.S. Ghurye), എം.എൻ. ശ്രീനിവാസ് (M.N. Srinivas), ഇംതിയാസ് അഹമ്മദ് (Imtiaz Ahmad) എന്നിവർ സുപ്രധാനമായ പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. എം.എൻ. ശ്രീനിവാസ് നിരീക്ഷിക്കുന്നത് ഹിന്ദു വർണ്ണ-ജാതി വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് സമാനമായാണ് മുസ്ലിംകൾക്കിടയിലും ജാതി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്നാണ്. ഇംതിയാസ് അഹമ്മദിന്റെ 'Caste and Social Stratification among Muslims in India' (1973/1978) എന്ന കൃതി ഈ രംഗത്തെ ക്ലാസിക് പഠനമാണ്. മുസ്ലിം വരേണ്യവിഭാഗം തങ്ങളുടെ ജാതി മേധാവിത്വം നിലനിർത്താൻ സമുദായത്തിനകത്തെ ആഭ്യന്തര വിഭജനങ്ങളെ അദൃശ്യമാക്കി നിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു എന്ന് അദ്ദേഹം സ്ഥാപിക്കുന്നു.

വിവാഹ പങ്കാളികളുടെ പൊരുത്തം നിശ്ചയിക്കുന്ന കുഫുഅ (Kufu/Kafa'ah) എന്ന തത്വമാണ് പലപ്പോഴും സഗോത്ര വിവാഹങ്ങളെയും (Endogamy) ജാതിഘടനയെയും കർമ്മശാസ്ത്രപരമായി സാധൂകരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടത്. നാല് പ്രധാന സുന്നി കർമ്മശാസ്ത്ര മദ്ഹബുകളിലും കുഫുവിന് വിവിധ അളവുകോലുകൾ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ശാഫി, ഹനഫി, ഹംബലി മദ്ഹബുകൾ വംശപരമ്പരയ്ക്കും (Nasab) പരമ്പരാഗത തൊഴിലുകൾക്കും വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുമ്പോൾ മാലികി മദ്ഹബ് ഭക്തിക്കും മതനിഷ്ഠയ്ക്കും മാത്രമാണ് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. ഷിയാ ഇസ്ലാമിൽ വംശപരമ്പര അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കഫാഅത്ത് സമ്പ്രദായം നിലവിലില്ല. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രമുഖ ദയൂബന്ദി പണ്ഡിതനായ അഷ്റഫ് അലി ഥാൻവി തന്റെ ബഹിഷ്തി സേവർ (Bahishti Zewar) എന്ന കൃതിയിലും, ബറേൽവി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ അഹമ്മദ് റസാ ഖാൻ തന്റെ ഫതാവയെ റസ്‌വിയ്യ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലും സഗോത്ര വിവാഹങ്ങളെയും ജാതി വിഭജനങ്ങളെയും ശക്തമായി പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഫത്വകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. പുതുതായി ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ചവർ പുരാതന മുസ്ലിംകളുമായി തുല്യരല്ലെന്നും അഷ്‌റഫുകൾക്ക് പസ്മാന്ദ വിഭാഗങ്ങളുമായി വിവാഹബന്ധം അനുവദനീയമല്ലെന്നും ഇവർ വാദിച്ചു. മസൂദ് ആലം ഫലാഹി തന്റെ പഠനത്തിൽ ഈ യാഥാസ്ഥിതിക നിലപാടുകളെ കടുത്ത ഭാഷയിൽ വിമർശിക്കുകയും, ഇവ പ്രവാചക വചനങ്ങൾക്കും ഖുർആനും വിരുദ്ധമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇസ്‌ലാം മനുഷ്യരുടെ സമത്വത്തിനും സാഹോദര്യത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന മതമാണെങ്കിലും, കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ സാമൂഹിക ചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ജാതിസമാനമായ ആഭ്യന്തര വിഭജനങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നുവെന്ന് കാണാം. പ്രത്യേകിച്ച് മാപ്പിള മുസ്ലിം സമൂഹത്തിൽ വംശപരമ്പര, തൊഴിൽ പശ്ചാത്തലം, സാമ്പത്തിക സ്ഥാനം, മതപരമായ അധികാരം എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സാമൂഹിക ശ്രേണീകരണങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ വിഭജനങ്ങൾ മതപരമായ സിദ്ധാന്തങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതല്ല; മറിച്ച് കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രപരവും സാമൂഹികവുമായ സാഹചര്യങ്ങളുടെ സ്വാധീനഫലമായാണ് അവ വളർന്നുവന്നത്.

കേരള മുസ്ലിം സമൂഹത്തിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സാമൂഹിക പദവി ലഭിച്ചിരുന്നത് തങ്ങൾമാർക്കാണ്. അറബ് കുടിയേറ്റക്കാരുടെ പിൻഗാമികളാണെന്നും പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബിയുടെ കുടുംബപരമ്പരയിൽ നിന്നുള്ളവരാണെന്നും അവകാശപ്പെടുന്ന സയ്യിദ് വിഭാഗമാണ് തങ്ങൾമാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. മതനേതൃത്വം, ആത്മീയ മാർഗനിർദേശം, സാമൂഹിക മധ്യസ്ഥത തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ അവർക്ക് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിലെ പല പ്രദേശങ്ങളിലും തങ്ങൾമാർക്ക് പ്രത്യേക ബഹുമാനവും സാമൂഹിക അംഗീകാരവും ലഭിച്ചിരുന്നു. വിവാഹബന്ധങ്ങളിൽ പോലും അവർ സഗോത്ര വിവാഹത്തിന് മുൻഗണന നൽകി. മതവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും ആത്മീയ കേന്ദ്രങ്ങളുടെയും നേതൃത്വം പലപ്പോഴും ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. അതിനാൽ മതപരമായ അധികാരവും സാമൂഹിക പ്രതാപവും ഒരുപോലെ കൈവശം വെച്ച വിഭാഗമായിരുന്നു തങ്ങൾമാർ. കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിൽ സാമ്പത്തിക ശക്തിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉയർന്ന സ്ഥാനം നേടിയ മറ്റൊരു വിഭാഗമാണ് കേയിമാരും കോയമാരും നാഹകളും. മലബാറിലെ സമുദ്രവ്യാപാര ചരിത്രവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ളവരാണ് ഇവർ. അറബ് വ്യാപാരികളുമായും പിന്നീട് യൂറോപ്യൻ ശക്തികളുമായും വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട് ഇവർ വലിയ സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ചു. കണ്ണൂർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ കേയിമാർ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുമായി വ്യാപാരത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്നു. ഭൂസ്വത്തുക്കളും വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളും കൈവശം വെച്ചിരുന്ന ഈ വിഭാഗം സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹികമായും ശക്തമായ സ്വാധീനം പുലർത്തി. കോയമാരും നാഹകളും സമാനമായ വ്യാപാര പശ്ചാത്തലമുള്ളവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സമ്പത്തും വിദ്യാഭ്യാസവും ഭരണപരമായ സ്ഥാനങ്ങളും ഇവരുടെ സാമൂഹിക പദവിയെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തി. കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ചരിത്രത്തിൽ സുപ്രധാന സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന മറ്റൊരു വിഭാഗമാണ് മരയ്ക്കാർമാർ. കടൽവ്യാപാരത്തിലും നാവികപ്രവർത്തനങ്ങളിലും പ്രശസ്തരായിരുന്ന ഇവർ കേരളത്തിന്റെ സമുദ്രചരിത്രത്തിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. പോർച്ചുഗീസുകാർക്കെതിരായ പോരാട്ടങ്ങളിൽ കുഞ്ഞാലി മരയ്ക്കാർമാരുടെ സംഭാവനകൾ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമാണ്. മരയ്ക്കാർമാർക്ക് പൊതുവേ മാന്യമായ സാമൂഹിക പദവി ലഭിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, അവരുടെ സ്ഥാനം പലപ്പോഴും വ്യാപാര-മത കുലീന വിഭാഗങ്ങൾക്ക് താഴെയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സമുദ്രവ്യാപാരത്തിലും സൈനിക രംഗത്തുമുള്ള അവരുടെ സംഭാവനകൾ സമൂഹത്തിൽ അവരെ ശ്രദ്ധേയരാക്കി.

          കേരള മുസ്ലിം ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും മലബാരി മാപ്പിളമാരാണ്. പ്രാദേശിക ഹിന്ദു സമൂഹങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തവരും അറബ് വ്യാപാരികളുമായുള്ള സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളിലൂടെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിയവരുമാണ് ഇവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും. കൃഷി, ചെറുകിട വ്യാപാരം, കരകൗശല തൊഴിൽ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലായിരുന്നു ഇവരുടെ പ്രധാന സാന്നിധ്യം.

സമുദായത്തിനകത്ത് നിലനിൽക്കുന്ന അസ്പർശ്യത കേവലം പ്രാർത്ഥനാലയങ്ങളിൽ മാത്രം അവസാനിക്കുന്നില്ല. പസ്മാന്ദ മുസ്ലിംകൾക്കെതിരെയുള്ള തൊട്ടുകൂടായ്മ പ്രാദേശിക ശ്മശാനങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, വിവാഹ പന്തലുകളിലും ഭക്ഷണശാലകളിലും കാണാം. ഉത്തർപ്രദേശിൽ നടത്തിയ ഒരു സർവേയിൽ വ്യക്തമായത്, മദ്രസകളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ താഴ്ന്ന ജാതി മുസ്ലിം കുട്ടികളാണ് പൊതു വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പഠിച്ചവരേക്കാൾ കൂടുതൽ ഇരിപ്പിട വിവേചനങ്ങൾക്കും അസ്പർശ്യതയ്ക്കും ഇരയായത് എന്നാണ്. പരമ്പരാഗത ശുചീകരണ തൊഴിലുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പാകിസ്ഥാനിലെ ചില മുസ്ലിം തൂപ്പുകാരെ (Sweepers) മറ്റ് ഉയർന്ന മുസ്ലിംകൾ പാചക പാത്രങ്ങളിൽ തൊടാൻ പോലും അനുവദിക്കാറില്ല. ബാബാസാഹേബ് ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കർ മുസ്ലിം സമുദായത്തിനകത്തെ ദളിത് അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് കടുത്ത വിമർശനം ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹിന്ദു സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നതിന് സമാനമായ സാമൂഹിക മുൻഗണനകളും ജാതി വിവേചനങ്ങളും മുസ്ലിംകൾക്കിടയിലും ദൃശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ എഴുത്തുകളിൽ നിരീക്ഷിച്ചതായി കാണാം. 

        ചുരുക്കത്തിൽ ദൈവശാസ്ത്രപരമായി ഇസ്ലാം വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന സമത്വ ദർശനം തികച്ചും വിപ്ലവകരമായിരുന്നെങ്കിലും, ദക്ഷിണേഷ്യൻ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തിൽ അത് ഒരു മരീചികയായി മാറുകയും സമുദായത്തിനകത്തെ അഷ്‌റഫ്-പസ്മാന്ദ വിഭജനങ്ങളും വിവേചനങ്ങളും മുസ്ലിം സാമൂഹിക ജീവിതത്തിൽ കടുത്ത ആഘാതം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്നതാണ് യാഥാർഥ്യം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ജാതീയതയെ താത്വികമായി പ്രതിരോധിക്കുമ്പോഴും അത് കേവലമൊരു ഹിന്ദുപ്രോഡക്ട് മാത്രമല്ലെന്നും കേരളത്തിൽ ഒരുപരിധി വരെയും കേരളം വിട്ടാൽ വ്യാപകമായും മുസ്ലിംകൾ വരെ കൊണ്ടാടുന്ന സാമൂഹിക നിർമ്മിതിയായി ഉൾകൊണ്ടുകൂടി വേണം അതിനെതിരെ വാളെടുക്കാൻ.

മുഫീദ് മുഹമ്മദ് [ darul huda islamic university]

അവലംബം 

1. Ahmad, Imtiaz. (1973/1978). Caste and Social Stratification among Muslims in India. Manohar Publications.

2. Ansari, Ghaus. (1960). Muslim Caste in Uttar Pradesh. Ethnographic and Folk Culture Society.

3. Barani, Ziauddin. (14th century). Fatwa-i Jahandari.

4. Dumont, Louis. (1970). Homo Hierarchicus: The Caste System and Its Implications. University of Chicago Press.

5. Ghurye, G.S. (1961). Caste and Race in India. Popular Prakashan.

6. Hasnain, Nadeem. (2005). Indian Society and Culture. Jawahar Publishers.

7. Hutton, J.H. (1946). Caste in India: Its Nature, Function and Origins. Oxford University Press.

8. Miller, Ronald E. (1976). Mappila Muslims of Kerala: A Study in Islamic Trends. Orient Longman.

9. Nizamul Mulk. (11th century). Siyasatnama.

10. Nasiri, Nasiruddin Tusi. (13th century). Akhlaq-i Nasiri.

11. Risley, Herbert. (1915). The People of India. Thacker, Spink & Co.

12. Srinivas, M.N. (1966). Social Change in Modern India. University of California Press.

13. Thanvi, Ashraf Ali. (19th century). Bahishti Zewar.

14. Khan, Ahmad Raza. (19th-20th century). Fatawa-e Razawiyya.

15. Presidential Order. (1950). Constitution (Scheduled Castes) Order, 1950. Government of India.

16. Supreme Court of India. (1962). M.R. Balaji v. State of Mysore. AIR 1963 SC 649.

17. Supreme Court of India. (1983). Soosay v. Union of India. AIR 1983 SC 1003.

18. Sachar Committee Report. (2006). Social, Economic and Educational Status of the Muslim Community of India. Government of India.

19. Ranganath Mishra Commission Report. (2007). Report of the National Commission for Minorities. Government of India.

20. Pyare Lal, Master. (1862). Rasum-i Hind.

21. Jam-i-Mufidi. (17th century). Persian Manuscript.

22. Dehlawi, Shaikh Abdul Haq Muhaddis. (18th century). Various Works.

23. Falahi, Masood Alam. (Contemporary). Casteism in Islam: A Critical Analysis.

24. Anwar, Ali. (2006). Masala: The Real Story of India's Backward Muslims. Rupa Publications.

25. Alam, Arshad. (2015). Pasmanda Muslims: The Politics of Representation. New Age Islam.